www.diabet.az

ARTERIAL HIPERTENZIYA

Posted on: Sentyabr 15, 2011

Arterial hipertenziya əhali arasında geniş yayılmış xəstəliklərdən biri hesab edilir.

Yaş artdıqca bu xəstəliyin yayılması daha da çoxalır. Həənd ki, bu xəstəliyə

cavan adamlarda da kifayət qədər tez- tez rast gəlinir.

Arterial hipertenziya 2 formada olur:

1) İdiopatik arterial hipertenziya. Buna eyni zamanda hipertoniya xəstəliyi də

deyirlər. Xəstələrin %98 bu qruba daxildir.

2) Simptomatik arterial hipertenziyalar. Bu məəli arterial təzyiqin yüksəlməsi

böyrək xəstəlikləri, böyrək damarlarının patologiyaları, endokrin xəstəliklər,

mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsi və xəstəlikləri və s. səbəblərdən əmələ

gəlir.

Arterial hipertenziya dedikdə biz arterial təzyiqin hansı rəqəmlərini nəzərdə

tuturuq?

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və Arterial Hipertenziyaya görə Beynəlxalq

Təşkilatın təsnifatına görə -arterial təzyiqin >_ 140/90 olması arterial

hipertenziyanın olmasını göstərir.

Arterial hipertenziyanın əhali arasında geniş yayılmasına baxmayaraq, arterial

təzyiqə düzgün nəzarət edilmir. Nəticədə ürək, beyin, göz dibi, böyrəklər və

damarlar tərəfindən ciddi fəsadlar baş verir. Xəstələr uzun müddət arterial

hipertenziyanın olmasına baxmayaraq, onun səviyyəsinə fikir vermirlər, dərman və

dərmansız vasitələrdən ( pəhriz, rejim ) istifadə etmirlər yaxud onlara əməl

etmirlər. Bir qrup xəstələrdə arterial hipertenziyanın müxtəlif əlamətlərinin

olmasına baxmayaraq arterial təzyiqi ölçmürlər, müxtəlif ağrıkəsici preparatların

qəbulu ilə məhdudlaşırlar. Arterial təzyiqin yüksək olmasına baxmayaraq, bir çox

xəstələr düzgün, adekvat dozada hipotenziv terapiya qəbul etmirlər. Müalicə qəbul

edənlərin çox az bir hissəsi düzgün müalicə qəbul edirlər və nəticədə miokardın

infarktı, baş beyin insultu, böyrək çatışmazlığı, görmənin pozulması, zəifləməsi və

s. kimi həyat üçün çox təhlükəli olan ağırlaşmalar baş verir. Buna görə arterial

hipertenziyanı məhz “ gizli qatil” adlandırırlar. Xəstəlik davam edir və arterial

hipertenziya tədricən hədəf üzvlərini zədələyir.

Arterial hipertenziya eyni zamanda bir çox başqa xəstəliklərin, o cümlədən ürəyin

işemik xəstəliyinin, şəkərli diabetin əmələ gəlməsini sürətləndirir. Ədəbiyyat

məlumatlarına görə, arterial hipertenziyası olan xəstələrin 1/3 –də eyni zamanda

şəkərli diabet də müşahidə edilir, miokardın infarktı, ürək çatışmazlığı daha tez-tez

baş verir.

Arterial hipertenziyanın geniş yayılmasını nəzərə alaraq, artıq bir neçə ildir ki,

Avropa dövlətlərində hipertenzioloq ştatı təsis edilmişdir ki, bu ixtisaslı həkimlər

yalnız arterial hipertenziyanın aşkar edilməsi, diaqnostikası və müalicə məsələləri

ilə məşğul olurlar. Ancaq bu xəstəliyin gedişinə ciddi nəzarət etməklə, dərman

müalicəsinə və dərmansız tədbirlərəəməl etməklə xəstəliyin verə biləcək

ağırlaşmalarının qarşısını almaq olar.

Məlumdur ki, arterial hipertenziya formalaşandan sonra bu xəstəlik sağalmır.

Bütün dünyada xəstəliyin müalicəsinin prinsipi ondan ibarətdir ki, arterial təzyiqin

səviyyəsinə düzgün nəzarət olunsun, arterial təzyiq < 140/90 mm c. süt. olsun.

Belə olduqda xəstəliyin ağırlaşmaları da azalır, xəstələr uzun müddət həyat

keyfiyyəti göstəriciləri pozulmadan yaşaya bilirlər.

Hipertaniyalı bütün xəstələr qəti olaraq duzdan uzaq durmalıdır. Unutmayaq ki,

təzyiqin kontroldan çıxmasının ən əsas səbəblərindən biri duzdan istifadə

edilməsidir. Qəti şəkildə süfrənizdə duz tutmayınız, süfrədəykən heç bir yeməyə

duz əlavə etməyiniz. Yemək pişirirkən yeməyə olduqca az duz qatın. Onsuzda

günümüzdəki bir çox qidada normadan xeyli yüksək duz mevcuddur.

Xəstəliyin müalicəsində hal-hazırda müxtəlif təsir mexanizmli antihipertenziv

dərman preparatları müvəffəqiyyətlə istifadə edilir.

Unutmayaq ki, həkiminiz tərəfindən sizə məsləhət görülən təzyiq dərmanları hər

gün və ömürlük istifadə edilməlidir. Dərman istifadəsindən sonra təzyiqiniz normal

seyredəcək. Dərman istifadəsinə baxmayaraq təzyiqiniz yüksək seyr edərsə mütləq

öz həkiminizə baş vurun. Bu halda həkiminiz ilkin olaraq istifadə etdiyiniz

dərmanın dozasını artıracaq. Ehtiyac olarsa əlavə dərman pereparatı yazacaq.

Dərmanınızı bu hala aldanaraq kəsməyiniz. Çünkü 1-3 gün sonra təzyiqiniz təkrar

yüksələcəkdir.

Hər bir təzyiq xəstəsinin etməsi gərəkənlər:

1. Bütün yeyəcəkləri mümkün olduqca duzsuz olmalıdır.

2. Artıq kilolarını verməlidirlər.

3. Təzyiq dərmanlarını vaxtında qəbul etməlidirlər.

4. Şəkər xəstəliyi varsa qanda şəkər səviyyəsi normala gətirilməlidir.

5. Gündəən az 4-6 km iti addımlarla gəzintiyə çıxmaq lazımdır.

6. Siqret qəti şəkildə buraxılmalı və yanınızda siqret çəkilməsinə belə izin

verməməlisinz. Çünkü bu halda siz dəən azi %25 siqaret çəkmiş kimi

olursunuz.

7. Mümkün olduqca bitkisəl yeməklər və meyvələr daha çox istifadə edilməlidir.

8. Yağlı yeməklərdən uzaq durulmalıdır.

9. Əsas olaraq toyuq və balıq əti istifadə edilməlidir.

“Arterial hipertenziya” işçi qrupunun üzvlərinin məqsədi əhalimizi bu

patologiyanın Azərbaycanda yayılması, səbəbləri, əmələ gəlmə mexanizmləri,

diaqnostikası üsulları və müalicəsinə dair həm ölkəmizdə, eyni zamanda dünyada

olan yeni məlumatlarla tanış etməkdən ibarət olacaqdır. Çalışacayıq ki, əhaliyə bu

sahədə yüksək ixtisaslı yardım və məsləhətlərimizlə kömək edək.

“Arterial hipertenziya” işçi qrupu adından

S. Mehdiyev.

Advertisements

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

%s qoşulma

%d bloqqer bunu bəyənir: